strona: 1 z 1

Erdling (Neill Freiwald), materiały prasowe

Niemiecki Erdling po raz pierwszy w swej karierze odwiedzi Polskę. Występ odbędzie się 13 października 2026 roku w Warszawie. Z tej okazji uciąłem sobie pogawędkę z Neillem Freiwaldem, wokalistą formacji. Zapraszam do lektury.

rockmetal.pl: Cześć! Zacznijmy od waszej pierwszej wizyty w Polsce, która odbędzie się 13 października, kiedy to zagracie w Warszawie. Skupicie się przede wszystkim na ostatnim albumie czy postawicie na bardziej przekrojowy repertuar?

Neill Freiwald: Zdecydowanie przekrojowy. Zagramy coś nowego, pojawi się parę numerów, które nie zostały jeszcze wydane, ale oczywiście nie zabraknie przebojów. Zawsze staramy się tak ułożyć setlistę, by zaprezentować publice pełne spektrum naszej twórczości.

W latach 2021 - 2024 w Erdling udzielało się dwoje gitarzystów - Max (Nash - przyp. red.) i Valeria (Ereth - przyp. red). Dlaczego wasze drogi się rozeszły?

Wbrew pozorom sprawa nie jest aż tak skomplikowana. Erdling to bardzo wymagający zespół. W 2024 roku zagraliśmy mnóstwo koncertów i raczej nie zwalniamy tempa. Max i Valeria mają własne projekty, przez co nasze harmonogramy zbyt często ze sobą kolidowały. Podjęliśmy więc wspólną decyzję o rozstaniu. W dłuższej perspektywie Erdling mógłby na tym ucierpieć, a ja nie uznaję w tej kwestii żadnych kompromisów. Zależy mi na pełnym zaangażowaniu ze strony każdego członka grupy. Na rok 2026 mieliśmy zaplanowanych ponad czterdzieści występów, a to naprawdę sporo. Chcieliśmy po prostu uniknąć sytuacji, kiedy pewnego dnia rozstalibyśmy się w nieprzyjemnych okolicznościach.

Jeszcze w 2024 roku dołączył do was gitarzysta Ole Enders. Znaliście się przedtem?

To była zupełnie nowa znajomość. Wpadliśmy na siebie na polu namiotowym podczas "Summer Breeze Open Air 2024". Wtedy w ogóle nie myśleliśmy, że Ole zasili skład Erdling. Jednak już miesiąc później pożegnaliśmy się z Maksem i Valerią. Wiedzieliśmy, że Ole to sympatyczny gość. Poza tym zajmuje się produkcją gitar, pomyśleliśmy więc, że musi też nieźle na nich grać (śmiech). Poprosiliśmy go o przesłanie kilku próbek. Potem wiele razy rozmawialiśmy i spotykaliśmy się, aż w końcu uznaliśmy, że to może być dobre wyjście. Ole mieszka tylko czterdzieści kilometrów od nas, pod względem logistycznym to również bardzo wygodne.

Erdling, materiały prasowe

Jak ta zmiana wpłynęła na wasze koncerty? Przecież dwóm gitarzystom łatwiej wykonać materiał na żywo.

Korzystamy z dwóch wzmacniaczy o odmiennym brzmieniu. Dzięki temu całość nabiera większej mocy. Tam, gdzie występują partie gitary prowadzącej i rytmicznej, daliśmy Olemu wybór. Zazwyczaj wybiera gitarę prowadzącą. Gdybyśmy jednak całkowicie zrezygnowali ze ścieżek rytmicznych, niektóre kawałki prezentowałyby się zbyt ubogo. W takim wypadku uciekamy się do klawiszy. Nie chcieliśmy puszczać podkładu gitarowego z taśmy. To dobre rozwiązanie, zwłaszcza że Ole uwielbia grać solówki.

Jesteś jedynym kompozytorem w zespole czy Ole też miał swój wkład w powstanie albumu "Mana"?

Oczywiście, że miał. Umiem grać na gitarze, ale gitarzysta prowadzący ze mnie żaden. Nie dorównuję Olemu pod tym względem. Powiedziałbym, że siedemdziesiąt, może osiemdziesiąt procent utworów jest mojego autorstwa. Zwykle piszę partie syntezatorów, a jeśli chodzi o gitary, przygotowuję tylko wstępny szkic. Potem Ole dostaje kompozycję i robi z nią swoje. To on decyduje, czy chce zagrać solówkę czy nie. Na scenie potrafi improwizować przez pięć, nawet dziesięć minut. Niestety na płycie coś takiego nie zdałoby egzaminu. Nie jesteśmy Yngwie Malmsteenem (śmiech).

Przejdźmy zatem do waszego ostatniego wydawnictwa, pt. "Mana". To siódmy longplay studyjny w dyskografii Erdling i pierwszy zarejestrowany z Olem. Wydaje mi się on nieco bardziej agresywny niż poprzedni album, "Bestia". Mimo to udało wam się wprowadzić parę lżejszych akcentów - jak mniemam - z myślą o radiu.

Doskonale wiem, o co ci chodzi. I w pewnym stopniu jest to oczywiście zamierzone. Zawsze potrzebujesz kilku numerów, które można określić mianem popowych. To coś, co od lat robi na przykład Nickelback. Większość ludzi za nimi nie przepada, bo znają wyłącznie ich radiowe single. Jeśli jednak posłuchasz całych albumów, odkryjesz zupełnie inne oblicze zespołu. Niektóre z tych kompozycji są naprawdę agresywne. Podobną taktykę przyjęliśmy w Erdling. Tworzymy zarówno piosenki dla szerokiej publiczności, jak i cięższe kawałki, które sprawdzą się głównie na koncertach. Tym sposobem mogę pobawić się gardłowym wokalem, nie tracąc przy tym na różnorodności. Nie jesteśmy przecież kapelą deathmetalową. Nie uważamy się też za typowego przedstawiciela Neue Deutsche Harte. Jasne, mamy w naszej muzyce elementy tego gatunku - to w końcu nasze korzenie. Unikam jednak takiej klasyfikacji, ponieważ w Niemczech wszyscy natychmiast wrzucają cię do jednego worka z Rammstein. Niezależnie od tego, co zrobisz, nie unikniesz porównań.

Tytułowa "Mana" wpisuje się we wspomnianą przez ciebie taktykę, bo to utwór przystępny i melodyjny. Promujący go teledysk wygląda, jakby został nakręcony w opuszczonej kaplicy.

Zgadza się, to opuszczona kaplica nieopodal Berlina. Bardzo popularna lokalizacja filmowa. Co zabawne, gdy skończyliśmy pracę nad klipem, szef naszej wytwórni, Out of Line Music, powiedział mi: "Czy wiesz, że Richard Kruspe ze swoim Emigrate również nakręcił wideo w tej kaplicy?". Przesłał mi je i okazało się, że oba teledyski są do siebie niezwykle podobne. A wszystko to był zupełny przypadek (śmiech).

Nie da się uciec od Rammstein. Jednym z bardziej charakterystycznych utworów na "Mana" jest "Los Los Los". Chwilami przywodzi mi on na myśl stadionową przyśpiewkę.

To dlatego, że ma marszową tonację i prosty rytm. Jest w nim sporo elementów militarnych. Sam zwrot "Los Los Los" pochodzi z niemieckiej terminologii wojskowej. Używa się go, gdy żołnierze mają ruszyć w kierunku określonego celu albo zaatakować jakąś pozycję. To po prostu "naprzód, naprzód, naprzód!". Wykorzystałem go jednak w znaczeniu metaforycznym. Nie chodzi o to, że kochamy wojnę - wręcz przeciwnie. Chciałem pokazać, że zwykli ludzie zachowują się czasem jak żołnierze podążający ślepo za rozkazem.

Wypada wspomnieć o klipie do "Los Los Los". Obrywasz w nim od gości, którzy przypominają mafijnych zakapiorów.

Komentujemy w ten sposób grupową presję i jej wpływ na kształtowanie się opinii. Jeżeli ośmielisz się wystąpić przeciwko obowiązującej narracji, może spotkać cię swoisty cyfrowy lincz. Przekaz jest prosty: rób to, co wszyscy, zachowuj się jak sąsiad, powtarzaj jego poglądy, nie myśl samodzielnie. W dzisiejszych czasach posiadanie odrębnego zdania często prowadzi do konfliktów, zwłaszcza w Niemczech. Ta piosenka ma już ponad rok, ale sytuacja w naszym kraju od tamtej pory jeszcze się pogorszyła.

Erdling, materiały prasowe

Co masz na myśli, mówiąc, że sytuacja w Niemczech się pogorszyła?

Kultura dyskusji staje się wyjątkowo brutalna i zażarta. Wielu Niemców jest niezadowolonych z obecnego stanu rzeczy. Narzekają między innymi na ceny paliw, co jest całkowicie zrozumiałe. Sęk w tym, że coraz więcej osób popada w skrajności i nie da się już normalnie porozmawiać. Przyjaźnie rozpadają się z tego powodu, a krewni zrywają ze sobą kontakt. Ostatnie miesiące były pod tym względem naprawdę straszne. W Niemczech po raz pierwszy od dawna mamy do czynienia z krajami związkowymi, w których wybory wygrały partie skrajnie prawicowe. Mieszkam niedaleko Lipska, w regionie znanym z dużego poparcia dla skrajnej prawicy i sam doświadczyłem podobnego konfliktu w rodzinie. W pewnym momencie wszystko zaczęło być nacechowane politycznie. Najgorsze, że trudno cokolwiek z tym zrobić. Ludzie nie słuchają się nawzajem, są za to uwięzieni we własnych bańkach informacyjnych. Śledzą wyłącznie tych influencerów i YouTuberów, którzy dają im efekt potwierdzenia. Nie weryfikują żadnych wiadomości. W rezultacie każda opinia, która nie zgadza się z ich poglądami, musi być fałszywa albo zmanipulowana. Sztuczna inteligencja tylko pogłębia ten problem.

Album "Mana" został zmiksowany i zmasterowany w "Fascination Street Studios" w szwedzkim Orebro. Pierwszy raz współpracujecie z tym studiem?

Tak. Oczywiście znałem ich wcześniejsze realizacje, między innymi z albumów Amon Amarth. Do tego Rave the Requiem, kapela z naszej wytwórni, wystawiła im świetne referencje. Pomyślałem, że też powinniśmy zrobić z nimi płytę. Początkowo napotkaliśmy pewne trudności, ponieważ śpiewamy po niemiecku. Żeby wszystko miało ręce i nogi, realizator dźwięku musi rozumieć, co chcesz osiągnąć i na co położyć akcent. Przez to cały proces nieco się wydłużył, ale ostatecznie było warto. W tej chwili kończymy kolejny longplay. Byliśmy bardzo zadowoleni z tego, jak wyszła "Mana", dlatego postanowiliśmy kontynuować współpracę.

Chciałbym teraz pomówić trochę o twoich początkach. Pochodzisz z Essen, prawda?

Nie do końca. Urodziłem się w Monachium. W Essen studiowałem i to tam powołałem do życia Erdling. Przez pierwsze lata istnienia formacji było to moje główne miejsce zamieszkania.

Poruszyłem wątek Essen, ponieważ chciałem zapytać, czy jesteś fanem Kreatora.

Oczywiście! Znam Millego. Stara ekipa Kreator wywodzi się z Zagłębia Ruhry, podobnie jak Sodom, Callejon i gros znanych zespołów metalowych. To ogromny obszar, gdzie miasta praktycznie zlewają się w jedną metropolię. Co ciekawe, Tom Angelripper z Sodom pracuje w leśnictwie. Znakuje drzewa przeznaczone do wycinki.

Erdling, fot. Chris Schantzen

Co ukształtowało twój gust muzyczny?

Mój ojciec w latach dziewięćdziesiątych mocno interesował się grungem i nu metalem. Na pierwszy koncert zabrał mnie w 1994 roku. Miałem wtedy cztery lata. To był występ Nirvany w Monachium. Niewiele pamiętam z tego wydarzenia. Właściwie tylko tyle, że panował straszny hałas, choć miałem słuchawki na uszach, i że trochę się bałem. Ojciec za to bawił się doskonale - nie posiadał się ze szczęścia i był kompletnie pijany (śmiech). Gdy Kurt Cobain zmarł, ojciec wpadł w czarną rozpacz. Przez długi czas puszczał Nirvanę na cały regulator, a mieliśmy w domu wielki zestaw hi-fi z potężnymi głośnikami. Później w naszym życiu pojawiły się Rammstein, Limp Bizkit i Mudvayne. Mój starszy brat katował mnie rapem i hip-hopem. Chcąc zrobić mu na przekór, zacząłem słuchać metalu. Slipknot prawie nie wychodził z mojego odtwarzacza. Przez lata nu metal pozostawał moim ulubionym gatunkiem. Kiedy sam chwyciłem za gitarę, zainteresowałem się bardziej złożonymi kompozycjami. Zafascynował mnie power metal, zwłaszcza Sonata Arctica. W pewnym momencie pochłaniałem właściwie wszystko, co miało cokolwiek wspólnego z metalem.

Pamiętasz swoją pierwszą gitarę? Chodziłeś na jakieś lekcje?

Nigdy nie brałem żadnych lekcji. Pierwszy instrument dostałem na Boże Narodzenie w 2002 roku. To był Squier Stratocaster ze wzmacniaczem i brzmiał jak gówno. Początkowo uczyłem się klasycznych numerów Nirvany, Red Hot Chili Peppers i System of a Down. Aż któregoś dnia obejrzałem na YouTube wideo Yngwiego Malmsteena wykonującego "Arpeggios from Hell". Pomyślałem sobie: "ja też tak chcę!". Godzinami słuchałem utworów i starałem się odtworzyć na gitarze właściwe dźwięki. W końcu dotarło do mnie, że jednak nie będę jak Yngwie Malmsteen (śmiech). Byłem na to zdecydowanie za cienki. Uznałem, że muszę stworzyć coś własnego, bo wtedy nikt mi nie powie, że gram to niepoprawnie (śmiech). Przewinąłem się przez rozmaite kapele, zarówno jako gitarzysta, jak i basista. W 2010 roku występowałem nawet w zespole coverującym Kiss. Zajmowałem się również muzyką elektroniczną, ponieważ nie miałem pieniędzy na studio nagraniowe. Po założeniu Erdling postanowiłem spróbować sił jako wokalista. Dwanaście lat zajęło mi dojście do głosu, którym dysponuję obecnie. Z początku wychodziło mi to fatalnie i nie czułem się komfortowo, lecz ostatecznie przywykłem. Bardzo pomogły mi lekcje śpiewu, w tym klasycznego. Dzisiaj śpiewanie sprawia mi olbrzymią przyjemność.

Zanim wystartowałeś z Erdling, podobno grałeś w zespole Stahlmann. Byłeś tam gitarzystą?

Początkowo byłem zastępczym basistą. Kiedy gitarzysta odszedł, przejąłem jego obowiązki. Nie trwało to jednak długo - myślę, że jakieś dwa lata. Współpracowałem też z wokalistą Stahlmann (Martinem Soerem - przyp. red.) przy jego solowym projekcie. Skomponowałem dla niego sporo utworów. Rozstaliśmy się w 2014 roku, bo chciałem zająć się własną muzyką. Ówczesny perkusista Stahlmann (Niklas Kahl - przyp. red.) wkrótce do mnie dołączył, a w 2017 roku przeszedł do Lord of the Lost. Bębni tam do dziś. Ze Stahlmann nie mieliśmy najlepszych relacji. Nie dogadywaliśmy się na zbyt wielu płaszczyznach. Mimo to poznałem tam mnóstwo wspaniałych ludzi, na których wciąż mogę liczyć.

Dziękuję ci za rozmowę.